بعد از مصرف غذا سطح انسولین افزایش می یابد تا قند اضافی را به صورت گلیکوژن در کبد و ماهیچهها ذخیره کند
انسولین
انسولین یکی از هورمونهای طبیعی بدن است که از پانکراس یا لوزالمعده ترشح میشود. این هورمون مانند یک کلید ، درِ سلول را برای ورود قند باز می کند و به سلولهای مختلف بدن اجازه می دهد قند موجود در خون را جذب و استفاده کنند. بعد از مصرف غذا سطح انسولین افزایش می یابد تا قند اضافی را به صورت گلیکوژن در کبد و ماهیچهها ذخیره کند و در فاصله بین غذا ها به صورت گلوکز آزاد شود تا قند موجود در خون در یک سطح نرمال و ثابت باقی بماند. پرسش و پاسخ ها را درباره عملکرد انسولین از زبان متخصصان هیئت علمی بنیاد بین المللی پیشگیری و کنترل دیابت ایرانیان در ادامه مطلب مطالعه کنید:
دیابت نوع یک و نوع 2 چیست؟
دیابت نوع یک بیشتر در سنین پایینتر شروع میشود و نقصی در سلولهای ترشح کننده انسولین وجود دارد که باعث میشود انسولین ساخته نشود. در دیابت نوع 2 انسولین وجود دارد، اما سلولها به دلایل مختلف به اثر انسولین از خود مقاومت نشان میدهند. دیابت نوع 2 بیشتر در زمینه چاقی و بیتحرکی اتفاق میافتد در حالی که این موارد در دیابت نوع یک نقشی ندارد.
آیا همه دیابتی ها به انسولین تزریقی نیاز دارند؟
خیر. در دیابت نوع یک که بدن انسولین ترشح نمی کند و در موارد پیشرفته دیابت نوع 2 که در بدن مقاومت به انسولین وجود دارد، رژیم درمانی باید شامل انسولین باشد. از آنجایی که اغلب دیابتی ها نوع 2 هستند، در صورت تشخیص به موقع دیابت و مدیریت مناسب قند در بیماران، نیازی به استفاده از انسولین نیست. ب
ا تغییر خودسرانه دارو دچار مشکلات حادی مثل DKA یا کتواسیدوز دیابتی میشوید و در طولانی مدت نیز به علت قند بالا اعضای بدن شما مانند کلیه و چشم، دچار آسیب میشوند
آیا مصرف انسولین اعتیاد آور است؟
خیر. این یک باور غلط است. انسولین از هورمون های طبیعی بدن است و فرم تزریقی آن فرقی با هورمون طبیعی داخل بدن ندارد.
مصرف دارو های مخصوص تیروئید با انسولین تضاد دارند؟
خیر، دارو های تیروئیدی منع مصرف با انسولین ندارند. شایان ذکر است که پر کاری و کم کاری تیروئید می تواند بر قند خون و عملکرد انسولین تاثیر بگذارد، بنابراین حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا دوز مناسب دارو را برای دیابت و مشکلات تیروئید دریافت کنید. همچنین داروی لووتیروکسین که برای کم کاری تیروئید استفاده میشود می تواند کارایی انسولین را کم کند و باید دوز انسولین مناسب انتخاب شود.
برای درمان دیابت انسولین بهتر است یا داروهای خوراکی؟
افراد مبتلا به دیابت نوع یک وابسته به تزریق انسولین هستند ولی در افرادی که دیابت نوع 2 دارند خط اول درمانی تغییر سبک زندگی و در مرحله بعدی استفاده از قرص هاست. استفاده از انسولین در دیابت نوع 2 و بیمارانی است که با دو روش قبلی دیابت آنها کنترل نشده است.
در حالت کلی عوارض تزریق انسولین کمتر از قرص هاست ولی ترجیح پزشکان استفاده از قرص است چون عوارض تزریق و اشکالات تکنیکی وجود ندارد.
آیا انسولین خوراکی هم وجود دارد؟
خیر. انسولین خوراکی هنوز ساخته نشده است، زیرا انسولین
نمی تواند در مقابل ترشحات لوله گوارش ( به عنوان مثال اسید معده) سالم بماند. شاید در آینده دانشمندان روشی برای مقابله با این موضوع پیدا کنند.
آیا انسولین بر دیگر غده های بدن نیز اثر دارد؟
بله. از آنجایی که کلید ورود قند به تمام سلولها انسولین است و همه غده ها از اجتماع سلولها تشکیل شده اند، انسولین بر تمام آنها اثر می گذارد. علاوه بر این تحقیقات نشان داده اند که انسولین به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر عملکرد غده آدرنال یا فوق کلیه، تیروئید و بخش های دیگر پانکراس هم اثر گذار است. کسانی که علاوه بر دیابت، این غدد نیز در آنها مشکل دارد باید داروی مناسب با دوز مناسب دریافت کنند.
دیابت نوع 2 بیشتر در زمینه چاقی و بیتحرکی اتفاق میافتد در حالی که این موارد در دیابت نوع یک نقشی ندارد
عوارض تزریق انسولین چیست؟
چون انسولین تزریقی فرقی با انسولین طبیعی بدن ندارد پس عوارض چندانی ندارد.
یک عارضه بارز استفاده از انسولین افت قند خون است که در صورت مصرف به موقع با دوز مناسب و خوردن غذا می توان از این عارضه جلوگیری کرد. عارضه دیگر آن در استفاده طولانی مدت است که باعث میشود محل تزریق ملتهب و سفت شود بنابراین محل تزریق را مرتب عوض کنید.
آیا می توانم انسولینم را قطع کنم؟
سلامت یک بیمار دیابتی وابسته به مدیریت قند خون است. به هیچ عنوان خود سرانه داروهای دیابت خود را قطع نکنید و تغییر ندهید. حتماً به دستورات پزشک خود به دقت عمل کنید.
اگر خودم میزان دارو را تغییر دهم چه میشود؟
با تغییر خودسرانه دارو دچار مشکلات حادی مثل DKA یا کتواسیدوز دیابتی میشوید و در طولانی مدت نیز به علت قند بالا اعضای بدن شما مانند کلیه و چشم، دچار آسیب میشوند. این موضوع را با پزشک خود مطرح کنید، شاید با بهبود وضعیت شما نیازتان به انسولین نیز کاهش یافته باشد.
