اگر میخواهید بفهمید، شما و خواستگارهایی که ادعا میکنند، توان خوشخبتکردن شما را دارند، به کدام گروه تعلق میگیرید، این مطلب را بخوانید.
شاهزاده سوار بر اسب سفیدتان را چطور تصور میکنید؟ مردی که توان خوشبخت کردن شما را دارد، کیست؟ مردی است که به همه خواستههایتان چشم میگوید؟ فرد مقتدری است که همه تصمیمها را یکتنه اتخاذ میکند و با آمدنش، خیالتان را برای همیشه راحت میکند؟ قطعاً شما که این مطلب را میخوانید، مرد رویایی خود را به یک شکل تصویر نمیکنید.
در حالیکه سلطهگرها تنها در کنار فردی «بله قربان گو» احساس آرامش میکنند. اگر میخواهید بفهمید، شما و خواستگارهایی که ادعا میکنند، توان خوشخبت کردنتان را دارند، به کدام گروه تعلق میگیرید، ادامه این مطلب را بخوانید.
با کدام یک خوشبخت میشوید؟
افسانههایی را که میگویند: «مردها عاشق زنهای جسور میشوند.» یا اینکه «هر مردی دوست دارد، زنی سر به راه داشته باشد که جز «چشم» چیزی نگوید.» را فراموش کنید. این را که یک زن و مرد در کنار هم زندگی خوب و کمتنشی داشته باشند، نمیتوان با چنین تعریفهای کلی پیشبینی کرد و گفت: اگر هر مردی با یک زن بله قربان گو ازدواج کند، خوشبخت میشود.
تصور نکنید که یک فرد سلطهگر در همه شرایط، رفتارهای سلطهگرانه را به نمایش میگذارد. همه ما تا اندازهای هر دوی این ویژگیها (سلطهگری و سلطهپذیری) را در خود داریم و در هر شرایطی که بتوانیم، از آنها استفاده میکنیم.
آنچه که میتواند دوام و آرامش یک رابطه را تنظیم کند، مناسب بودن ترکیب یک زوج با یکدیگر است؛ یعنی ممکن است هرکدام از این افراد، درصورت ازدواج با شخص دیگری رابطه ناخوشایند را تجربه کنند، اما در کنار یکدیگر بهدلیل مناسب بودن ترکیب و هماهنگ بودن روحیاتشان با هم، زندگی موفقی را بسازند. آدمها را ازنظر الگوی ارتباط میان فردی به دو گروه میتوان تقسیم کرد. یک گروه سلطهگر هستند و گروه دیگر سلطهپذیر. اما نباید فراموش کرد که این الگوهای رفتاری را در همه لحظات زندگی و در هر شرایطی به نمایش نمیگذارند.
به عبارت دیگر افراد سلطهپذیر در همه روابطشان از این الگو استفاده نمیکنند، بلکه در رابطه میان فردی با جنس مخالف، این الگو را در پیش میگیرند و ممکن است با وجود چنین روحیهای در شرایط دیگر، نقش یک سلطهپذیر را بازی کنند. قرار گرفتن فرد سلطهگر، با فرد سلطهپذیر در یک رابطه ترکیب خوبی را ایجاد میکند. شاید دیگران رابطهای را که مرد در آن سلطه دارد، مردسالارانه خطاب کنند، اما اگر زن این رابطه، سلطهپذیر باشد. نه بهخاطر ترس و اجبار، بلکه بهخاطر میلش به تحت سلطه قرارگرفتن در آن رابطه بماند، خطری زندگی زناشویی آنها را تهدید نمیکند.
شاید ازنظر دیگران مرد سلطهپذیر، بهاصطلاح مرد زنذلیلی باشد، اما اگر این مرد هم نه بهخاطر ترس یا اجبار، بلکه به اختیار خود و با میل و رغبت در این رابطه مانده باشد، میتوان گفت: ترکیب او با زنی سلطهگر، ترکیبی متناسب و ایدهال است.
سلطهپذیرها چه کسانی هستند؟
- آنها دوست دارند، حمایت شوند و در جستوجوی یک مراقب هستند.
- سلطهپذیرها قدرت را در زندگی بهدست فرد مقابلشان میدهند تا او زندگیشان را جلو ببرد.
- آنها از اینکه کسی به جایشان تصمیم بگیرید یا به آنها امر و نهی کند، ناراحت نمیشوند.
- بازی سلطهپذیرها باخت- بُرد است. آنها ترجیح میدهند در یک تعامل و به تعبیری یک بازی، خودشان ببازند و همسرشان برنده همیشگی باشد.
سلطهگرها چه کسانی هستند؟
- افراد سلطهگر، عاشق تسلط و قدرت هستند.
- آنها میخواهند همان کسی باشند که رابطه را به پیش میبرد و تصمیمهای ریز و درشت را میگیرد.
- سلطهگرها اهل بازی بُرد- باخت هستند؛ یعنی در هر بازی و تعاملی، باید آنها برنده و فرد مقابلشان بازنده باشد.
- این افراد از تکنیک «به در میگویم تا دیوار بشنود.» استفاده میکنند و پیامها را به شکل غیرمستقیم به طرف مقابلشان منتقل میکنند.
- در پیام غیرمستقیمی که صادر میکنند، مفهوم ضمنی از خشم نهفته است و فرد مقابل بهخاطر آشنا بودن با لحن و شیوه نگاه سلطهگر، این خشم را متوجه میشود.
وقتی زور میگوید، شاکی میشوید؟
این سکه روی دیگر هم دارد. اگر زن و مردی که سلطهپذیر نیستند، با فردی سلطهگر زندگی کنند و بهخاطر اجبار، ترس از تنهایی یا مسائلی از این دست تسلط همسرشان را بپذیرند، ترکشهای این پذیرش اجباری، رابطهشان را دچار مشکل میکند.
ابراز خشم منفعلانه، یکی از واکنشهای شایع در این موضوع است. خشمی که منفعلانه بروز میکند، خود را به شکل مخالفتهای پنهان و غرولند نشان میدهد. زنی که میداند همسرش انتظار بهموقع آماده بودن شام را دارد، خشمش را با بیپاسخ گذاشتن این انتظار نشان میدهد.
شاید او آشکارا با این خواسته همسرش مخالفت نکند، اما یکشب به بهانه نبود ماده غذایی خاص در خانه، شبی دیگر به بهانه بیماری و گریه کردن بچه و مواقع دیگر هم با یک عذر و بهانه از آماده کردن غذا طفره میرود.
مردی که در ظاهر به همه خواستههای همسرش بله میگوید و از او حساب میبرد، با برآورده نکردن نیازهای عاطفی همسرش مثل توجه نکردن به او یا ابراز نکردن محبت کلامی، خشمش را نشان میدهد و ناخودآگاه از او انتقام میگیرد.
به در میگوید که دیوار بشنود
پیامرسانی غیرمستقیم یکی از رفتارهای شایع اینگونه افراد است. یک فرد در پیامی مستقیم میتواند به فرد مقابلش بگوید: «من از تو ناراحتم.» در این شیوه پیامرسانی، از ضمایر «من» و «تو» استفاده شده و مشخص است که فرد در پیامش چه کسی را خطاب قرار میدهد. همچنین در چنین پیامی مشخص است که فرد به چه موضوعی اشاره میکند. «ناراحتی» موضوع مشخصی است که فرد در پیامش آن را مطرح کرده است.
این در حالی است که در پیامرسانی غیرمستقیم، افراد بیشتر از ضمیر سوم شخص استفاده میکنند و با مثال زدن و حکایت تعریف کردن، موضوع را به شکلی غیرمستقیم طرح میکنند.
گاهی رئیس است، گاهی مرئوس
برای اینکه فردی به سلطهگر یا سلطهپذیر تبدیل شود، چند عامل در کنار هم نقش بازی میکنند. شخصیت هر فرد از یکسو تحت تأثیر وارثت و از دیگر سو، تحت تأثیر محیط است. شرایط خانوادگی که فرد در آن زندگی کرده، محیط اجتماعی و تجربیاتی که در جریان زندگی داشته، میتواند در تبدیل شدنش به هر کدام از این شخصیتها نقش داشته باشد.
تصور نکنید که یک فرد سلطهگر در همه شرایط رفتارهای سلطهگرانه را به نمایش میگذارد. همه ما تا اندازهای هر دوی این ویژگیها (سلطهگری و سلطهپذیری) را در خود داریم و در هر شرایطی که بتوانیم، از آنها استفاده میکنیم. برای مثال، همسر سلطهگری که حتی تصمیمهای شخصی زندگی همسرش را هم بهتنهایی میگیرد، وقتی توسط پلیس راهنمایی و رانندگی در خیابان متوقف میشود، به یک سلطهپذیر تبدیل میشود.
همین فرد ممکن است وقتی رئیس یک اداره میشود، دوباره نقش سلطهگر را بازی کند، اما زمانی که در دانشگاه، سر کلاس یک استاد بزرگ مینشیند، دوباره سلطهپذیر شود. با توجه به این موضوع، میتوان به یک نکته مهم دیگر هم اشاره کرد. گفتیم که هر فرد با توجه به شرایطی که در آن قرار میگیرد، سلطهپذیر یا سلطهگر میشود. در چنین وضعیتی میتوان گفت که یک زن سلطهپذیر، بعد از ازدواج از همسرش مردی سلطهگر میسازد. در حالی که ممکن بود چنین مردی بعد از ازدواج با یک زن سلطهگر، رفتارهای حاکی از قدرت طلبی را نشان ندهد.
درست یا نادرست
اگر با سلطهگرها ازدواج کنید، کارتان به طلاق میکشد. محققان در بررسیهایشان به یک نتیجه عجیب دست پیدا کردند. آنها دریافتند که زندگی با یک همسر سلطهگر میتواند دوام رابطه را تضمین کند و حتی به تولد و پرورش فرزندان بیشتر بیانجامد. با توجه به بررسیهای انجام شده، ازدواجهایی که در آنها یکی از طرفین سلطهگر بوده از رابطههایی که برابری و اشتراکنظر در آنها مبنای تصمیمگیری بوده، دوام بیشتری داشتهاند.
در میان همین آشنایان محدودتان، خیلیها با همسری سلطهگر زندگی میکنند. محققان گفتهاند که تقریباً در یکچهام روابط زن و شوهری، یکی از زوجها سلطهگر بوده است. سلطهپذیرها قربانی خشونت خانگی میشوند.
ازنظر محققان، قرار گرفتن در رابطهای که در آن یکی از طرفین سلطهگر است، الزاماً به معنای زندگی در شرایط خشونتآمیز نیست. به عبارت دیگر، درصورتی که فردی که سلطهپذیر نیست، با همسری سلطهگر زندگی کند و بهخاطر شرایط خاص و محدودیتهایش به قدرتطلبی او تن دهد، میتوان گفت که این فرد قربانی خشونت خانگی شده است. اما اگر فردی با سلطهجوییهای همسرش مخالفتی نداشته باشد و بهخاطر ویژگیهای شخصی او آنها را آزاردهنده تلقی نکند، نمیتوان حرفی از خشونت به میان آورد. عاقبت زندگی با آدمهای سلطهگر، مدام جنگ و دعوا کردن است. با توجه به نتایج اعلام شده، در چنین شرایطی زن و شوهر با آرامش بیشتری در کنار هم زندگی میکنند، کمتر با هم درگیر میشوند و بیشتر به فرزنددار شدن تمایل نشان میدهند.