کسانی که دوران ابتلای آنها به کرونا به پایان رسیده است، دست کم 14 روز و ترجیحا 28 روز بعد از بهبودی میتوانند پلاسمای خون خود را اهدا کنند.
| پویش نذر خون؛ نذر پلاسما/ چهطور میتوانیم پلاسمای خون خود را اهدا کنیم؟
چندماه دیگر، یک سال که کرونا یا کوید19 به صورت رسمی مهمان دنیاست. تا الان تلاشهای زیادی برای کشف واکسن این ویروس انجام شده که خبرهای رسمی از موفقیتآمیز نبودن این تلاشها برای تولید انبوه خبر میدهد. هنوز تنها راهی که احتمال دارد کمتر به کرونا مبتلا بشویم زدن ماسک، حفط فاصله دستکم یکونیم متری با افراد دیگر و پرهیز از حضور در مکانها شلوغ است.
در این بین یکی از راههایی که محققان و دانشمندان میگویند به روند یافتن درمان و بهبود بیماران کرونایی کمک کند، استفاده از پلاسمای خون افرادی است که مبتلا به کرونا شدهاند و بعد از طی دوره درمان، سلامتیشان را بازیافتهاند. اگر میخواهید بدانید پلاسمای خون و کرونا چه ارتباطی با یکدیگر دارند و چهطور میشود پلاسمای خون را اهدا کرد این گزارش را بخوانید.
پلاسما چیست و چه کار میکند؟
قسمت مایع خون که سلول خونی ندارد و رنگ زردی دارد همان پلاسمای خون است. پلاسما وظیفه رساندن سلولهای خونی و مواد غذایی را در جریان خون دارد. اما پلاسما یک مورد مفید دیگر هم دارد. آنتیبادی یا پادتن و یا همان پروتئینی که در دستگاه ایمنی بدن وظیفه مقابله با ویروس و باکتری را در بدن به عهده دارد.
دانشمندان میگویند در خون فردی که به کووید19 مبتلا شده و دوره درمانی آن را به سلامت طی کرده است آنتیبادی وجود دارد که میتواند جان افرادی که مبتلا به نوع وخیم بیماری هستند را نجات بدهد. در مردادماه امسال مدیرکل انتقال خون خراسان رضوی اعلام کرد که پلاسمای اهدا شده از طرف بیماری که سابقا مبتلا به کرونا بوده است، بیماری کرونایی دیگری که در 14روز در کما بوده است را از وضعیت کما خارج کرده است.
چه موقع پلاسمای خون خود را اهدا کنیم
نکته مهمی که باید به آن دقت داشته باشیم این است که کسانی که دوران ابتلای آنها به کرونا به پایان رسیده است، دست کم 14 روز و ترجیحا 28 روز بعد از بهبودی میتوانند پلاسمای خون خود را اهدا کنند. این زمان به این خاطر است که 28 روز بعد از بهبودی سطح آنتی بادی در خون فرد به بالاترین میزان خود میرسد. البته اگر کسی این زمان را فراموش کند، میتواند ماه بعد از این هم اقدام به اهدای پلاسما کند اما آنتی بادی خون او در این زمان نسبت به ماه قبل کاهش پیدا کرده است.
با این حال مدیرعامل سازمان انتقال خون توصیه کرده است که به فاصله یک ماه بعد از اولین اهدا نیز میشود دوباره پلاسما اهدا کرد. همچنین میشود حداقل تا ۳ ماه بعد از بهبودی بیمار مبتلا به کرونا، اهداء پلاسما را ادامه داد اما بعد ازگذشت این زمان سطح پادتن کاهش خواهد یافت.
پلاسمای خون چهطور گرفته میشود؟
در واقع اهدای پلاسما تفاوتی با اهدای خون ندارد. فردی که میخواهد پلاسما اهدا کند با مراجعه به مراکز اهدای خون، اقدام به خوندهی میکند. در ادامه پلاسمای او با دستگاه جداکننده پلاسما از خون جدا میشود و در اختیار بیمارستانها و مراکزی که به آن برای درمان بیماران نیازمند هستند، قرار داده میشود.
چه کسانی نمیتوانند پلاسما اهدا کنند؟
اگرچه در روزهای اول درخواست مراکز برای اهدای پلاسما گفته شد که همه مبتلایان سابق به کووید19 در مدت مشخصی بعد از بهبودیافتگی میتوانند پلاسمای خون خود را دریافت کنند اما الان گفته میشود که همه بهبودیافتگان شرایط اهدای پلاسما را ندارند.
سن اهداکنندگان پلاسما باید 18تا 60 سال و وزنشان دستکم 50کیلو باشد. امکان استفاده از پلاسمای خون خانمهایی که سابقه زایمان داشتهاند به دلایل پزشکی برای درمان بیماران کرونا وجود ندارد. در واقع طبق دستورالعمل سازمان انتقال خون، خانمهایی که سابقه بارداری ندارند یا مجرد هستند و همچنین آقایان بین 18تا 60سال برای اهدای پلاسما در اولویت قرار دارند.
همچنین گروههایی که بیماریهای پرخطر مثل چاقی؛ دیابت و فشارخون دارند هم از اهدای پلاسما بعد از بهبودیافتگی از کرونا معاف هستند.
تنها 2درصد بهبودیافتگان پلاسما اهدا کردهاند
بشیر حاجیبیگی سخنگوی سازمان انتقال خون ایران؛ مردادماه امسال گفته بود که افزایش ذخایر پلاسمایی با توجه به احتمال افزایش مبتلایان به کرونا در پاییز، عبور از این موج را راحتتر میکند. به گفته وی تا مردادماه در کشور نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر بهبود یافته بیماری کووید ۱۹ وجود دارند که از این میزان ۶ هزار و ۴۶۰ نفر جهت اهدای پلاسما مراجعه کرده اند. یعنی در واقع تنها دو درصد بهبود یافتگان کرونا جهت اهدای پلاسما مراجعه کرده اند و از این تعداد مراجعه کننده ۵ هزار و ۸۶ واحد پلاسما اهدا شده است.
پوش نذر خون، نذر پلاسما
هر کدام از ما اگر بدانیم یک کار کوچک و کم دردسر از ما میتواند جان عدهای از هموطنانمان را نجات بدهد، از انجام آن دریغ نخواهیم کرد. اهدای پلاسمای خون بهبودیافتگان کرونا برای بیماران بدحال مبتلا به این ویروس یکی از سادهترین کارهای خیر و ثوابی است که هرکس میتواند در زندگی خود انجام بدهد.
برای تشویق بهبودیافتگان کرونا به اهدای پلاسما در شیراز «پویش نذرخون، نذر پلاسما» از تاسوعای حسینی تا اربعین به راه افتاده است. در این پوشش که به دعوت دانشگاه علوم پزشکی شیراز برگزار شده است از اهالی استان فارس خواسته شده به دلیل بحران شیوع کرونا و کمبود ذخایر خونی، برای نجات بیمارن کرونایی اهدای خون انجام بدهند. همچنین به طور خاص از بهبودیافتگان کرونا نیز درخواست شده است که پلاسمای خون را برای بیماران حاد کرونایی اهدا کنند.
پویشهایی از این دست در بسیاری از شهرها و استانهای دیگر کشور هم به راه افتاده است.
