دولت زیرساختهای مباحث مهارتی و شناختی را در اختیار روانشناسان قرار دهد
روانشناس فعال در حوزه خانواده با بیان اینکه دولت باید زیرساختهای مباحث مهارتی و شناختی را در اختیار روانشناسان قرار دهد، گفت: روانشناسان اطلاعات لازم در خصوص مباحث مهارتی و شناختی را دارند اما نمیدانند آنها را کجا ارائه دهند.
خانواده اصلیترین نهاد اجتماعی از ابتدای تاریخ تاکنون بوده که بنیان شکلگیری جوامع پیشرفته و خاستگاه فرهنگها، تمدنها و تاریخ بوده است؛ نهاد خانواده با وجود تغییرات ساختاری در دورههای مختلف، بهویژه در جریان مدرن شدن جوامع، از ثبات و پویای بالایی برخوردار بوده و همواره نهادی برای پیوند میان جامعه و فرد به شمار میآید.
اهمیت خانواده از منظر فردی نیز مدنظر است چراکه مراحل شکلگیری شخصیت هر فرد، تربیت و جامعهپذیری او، در درون خانواده و تحت تأثیر آموزشهای والدین طی میشود و خانواده بر رشد، تعادل و شکوفایى هر فرد از افراد جامعه تأثیرگذار بوده و بهتبع آن بر جامعه پیرامونی با تربیت و وارد شدن افراد صالح و شایسته به آن، تأثیر مستقیم دارد.
خانواده در طول تاریخ بشر کارکردهای متفاوت و گوناگونی داشته و از کارکردهای مهم آن در عرصه اجتماعی انتقال ارزشها، هنجارها و میراث فرهنگی جامعه است که پرداختن به آنها نیازمند توجه به جایگاه خانواده و ارتقای این جایگاه توسط دولتها و دولتمردان است تا به این واسطه جامعهای موفق همراه با پیشرفت و توسعه داشته باشیم.
خانواده در زمره عمومیترین سازمانهای اجتماعی بوده و بر اساس ازدواج دو جنس مخالف شکل میگیرد و کارکردهای گوناگون اجتماعی حقوقی، روانی، اقتصادی، تربیتی و... این نهاد را از اهمیت بالایی برخوردار ساخته است اما در جوامع امروزی کمتر به اهمیت جایگاه این نهاد پرداخته شده است.
با توجه به نقش خانواده در جامعه و نگاهی به برنامههای دولتهای قبل بهمنظور تحکیم بنیان خانواده و شکلگیری خانواده سالم، با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری پرداختن به این حوزه امری ضروری بوده و بهمنظور بیان انتظارات فعالان در این بخش از رئیسجمهور آینده برآن شدیم با یک روانشناس فعال در حوزه خانواده گفتوگو کنیم.
سعید عزیزی در گفتوگو با خبرنگار ما با بیان اینکه در حوزه خانواده دو بحث شناختی و مهارتی مطرح است، اظهار کرد: موارد شناختی باید بهعنوان موضوع و سرفصل در وزارت آموزشوپرورش و نهادهای مربوطه تعریف شود که در مورد تفاوتهای نسلی، تفاوتهای شخصیتی و تفاوتهای جنسیتی، از دیدگاه روانشناسی بحث کند.
وی با تأکید بر اینکه اکنون متأسفانه هیچ موضوع روانشناسی در سرفصلها نداریم، گفت: فیزیک و شیمی خوب است اما باید موضوعات روانشناسی نیز در سرفصلهای آموزشوپرورش گنجانده شود.
روانشناس فعال در حوزه خانواده این مهم را بیان کرد: یکی از مشکلات ما این است که بچههای ما تفاوتهای شخصیتی و جنسیتی را بلد نیستند که این مهم مربوط به موارد شناختی است.
عزیزی با بیان اینکه در مباحث مهارتی نیز داشتن مهارت تعامل و طرز رفتار با دیگران مطرح است، افزود: باید زیرساختهایی که مباحث مهارتی و شناختی در اختیار روانشناسان قرار داده شود چراکه آنها اطلاعات و برنامههای لازم در این خصوص را دارند.
وی با تأکید بر اینکه روانشناسان اطلاعات لازم در خصوص مباحث مهارتی و شناختی را دارند اما نمیدانند آنها را کجا ارائه دهند، تصریح کرد: متأسفانه به دلیل عدم وجود زیرساختها در این زمینه، این مباحث بهصورت سمینار، وبینار و در حد حرف در ادارات میشود درصورتیکه پایه این مباحث مدرسه و مهدکودک است.
این روانشناس ادامه داد: با افزایش سن افراد و رسیدن به مرحله ازدواج باید افراد با دریافت گواهینامه مهارتهای زندگی از شیوه همسرداری تا شیوههای محبتافزایی، اختلافات، برخورد با خانواده همسر و... و ارائه آن به محضر همچون گواهی پزشکی اقدام به ازدواج کنند.
عزیزی با بیان اینکه رئیسجمهور میتواند در بحث خانواده موضوع الزام ارائه گواهینامه مهارت زندگی را نیز برای شروع زندگی مشترک زوجین عملی کند، خاطرنشان کرد: برای جلوگیری از طلاق ابتدا باید ازدواج را مدیریت کنیم.
وی با تأکید بر اینکه علت اصلی طلاق، ازدواجهای غلط و بدون آگاهی است، یادآور شد: ازدواجهای غلط منجر به طلاق میشود و متأسفانه آمار طلاق روبه افزایش است که باید در این خصوص چارهاندیشی شود.
این روانشناس اظهار کرد: پس از بررسی خانواده در بحث مهارتی و شناختی به بحث اختلالاتی همچون استرس، افسردگی و پرخاشگری ورود میکنیم.
عزیزی با بیان اینکه اکنون استرس، افسردگی و پرخاشگری سه بیماری شایع در بین خانوادههاست که منجر به درگیری میشود، گفت: بهدنبال ریشهیابی این موارد اکثر آنها ریشه اقتصادی داشته است.
وی در ادامه بیان کرد: آقایی که همیشه خسته بوده و عنوان میکند به نان شب محتاج است و یا خانمی که بهواسطه تأمین بسیاری از نیازهای اولیه، همسر خود را دیربهدیر میبیند، دچار افسردگی میشود.
این روانشناس افزود: بحث اقتصادی نهتنها در بحث خانواده بلکه در بسیاری از مسائل زندگیها را دچار اختلال کرده است؛ همیشه عنوان میکنیم که ایکاش مردان ما به لحاظ اقتصادی به حدی از توانمندی برسند که یک نوبت کار کنند.
عزیزی با تأکید بر اینکه در بحث ریاست جمهوری، اگر خود رئیسجمهور اهل عمل کردن باشد انرژی مثبت خود را به انسانها میفرستد و نیاز به این نیست که بیاید و حرف بزند، تصریح کرد: روانشناسان میگویند، آنقدر انسانها میتوانند با انرژی خود با انسانها صحبت کنند که نیاز به گفتوگو، مناظره و مباحثی ازایندست نیست.
وی با بیان اینکه اگر رئیسجمهور آینده واقعاً اهل عمل به حرفها، در خانواده خود باشد مطمئناً برکات خود را خواهد داشت، ادامه داد: ایکاش رئیسجمهور آینده عامل به حرفهای خود و رفتارهایی که به درستی آنها آگاه بوده، باشد.
در حوزه خانواده دو بحث شناختی و مهارتی مطرح است و کارشناسان در این حوزه معتقدند موارد شناختی باید بهعنوان موضوع و سرفصل در وزارت آموزشوپرورش و نهادهای مربوطه تعریف شود که در مورد تفاوتهای نسلی، تفاوتهای شخصیتی و تفاوتهای جنسیتی، از دیدگاه روانشناسی بحث کند؛ در مباحث مهارتی نیز داشتن مهارت تعامل و طرز رفتار با دیگران مطرح است و باید زیرساختهای مباحث مهارتی و شناختی در اختیار روانشناسان قرار داده شود چراکه آنها اطلاعات و برنامههای لازم در این خصوص را دارند.
ارائه گواهینامه گذراندن دوره مهارتهای زندگی یکی از الزاماتی است که دولت میتواند پیش از ازدواج برای زوجین ایجاد کند تا شاهد ایجاد پایداری بیشتر در بنیان خانواده و کاهش آمار طلاق در جامعه باشیم چراکه بیشتر آسیبها در این حوزه مربوط به عدم توانمندی زوجین در مباحث شناختی و مهارتی زندگی مشترک بوده و در نهایت منجر به طلاق میشود که باید دولت آینده در این خصوص برنامه منسجمی داشته و با فراهم کردن زیرساختهای لازم از ظرفیت کارشناسان مربوطه استفاده کند.
موضوع سامانبخشی به مباحث اقتصادی و معیشتی خانواده دیگر موضوع مهمی است که دولت باید با توجه به وضعیت موجود پیشبینیهایی نیز در این بخش داشته باشد تا خانوادهها از آسیبهای مشکلات اقتصادی همچون استرس، افسردگی و پرخاشگری در امان بمانند چراکه ریشه اکثر این مشکلات در اقتصاد بوده و دولت برای رفع این آسیب میتواند نقش مهمی داشته باشد.
